تنظیمات بارکدخوان؛ آموزش ریست و تنظیم با بارکدهای تنظیم (هانیول، دیتالاجیک، راینو)

بیشتر تنظیمات بارکد خوان بدون کامپیوتر و نرم‌افزار انجام می‌شود: کافی است چند «بارکد تنظیم» را از دفترچهٔ دستگاه اسکن کنید. با همین روش می‌توانید دستگاه را ریست کنید، Enter بعد از اسکن را اضافه کنید، اسکن را اتوماتیک کنید، مشکل تایپ فارسی را حل کنید یا خواندن QR را روشن کنید. در این راهنما روش کار با بارکدهای تنظیم را برای برندهای پرکاربرد هانیول، دیتالاجیک، راینو، اکسیوم و اسکار قدم‌به‌قدم توضیح می‌دهیم و یک جدول عیب‌یابی سریع هم آماده کرده‌ایم.

بارکد تنظیم چیست و چطور کار می‌کند؟

بارکدخوان‌ها صفحه‌کلید یا منوی تنظیمات ندارند. سازنده به‌جای آن برای هر تنظیم یک بارکد مخصوص تعریف کرده است که به آن بارکد تنظیم یا بارکد پیکربندی (Programming / Configuration Barcode) می‌گویند. وقتی دستگاه این بارکدها را می‌خواند، آن‌ها را مثل داده به کامپیوتر نمی‌فرستد؛ بلکه تنظیمات داخلی خودش را تغییر می‌دهد و معمولاً با یک بوق متفاوت تأیید می‌کند.

این بارکدها در دفترچهٔ راهنمای کاربر (User’s Guide یا Product Reference Guide) هر مدل چاپ شده‌اند. دفترچهٔ هر مدل مخصوص همان مدل است؛ بنابراین قبل از هر کاری، نام دقیق مدل را از برچسب پشت یا زیر دستگاه پیدا کنید و دفترچهٔ همان مدل را از سایت سازنده یا فروشنده بگیرید.

نکات ایمنی قبل از اسکن بارکدهای تنظیم

1. فقط از دفترچهٔ همان مدل استفاده کنید. بارکد تنظیمِ یک برند یا مدل دیگر ممکن است دستگاه را به حالت ناخواسته ببرد.
2. هنگام اسکن، بقیهٔ بارکدهای صفحه را با کاغذ بپوشانید تا دستگاه بارکد کناری را نخواند.
3. اگر دفترچه می‌گوید قبل و بعد از تنظیم، بارکد «ورود» و «خروج» از حالت برنامه‌ریزی را اسکن کنید، این مرحله را جا نیندازید.
4. اگر وسط کار تنظیمات به‌هم ریخت، با بارکد ریست کارخانه همه‌چیز به حالت اول برمی‌گردد.

ریست بارکدخوان (بازگشت به تنظیمات کارخانه)

ریست کارخانه (Factory Reset یا Set Defaults) اولین و مؤثرترین راه‌حل بیشتر مشکلات نرم‌افزاری بارکدخوان است: تایپ کاراکترهای اشتباه، نخواندن بارکد، قطع شدن Enter یا رفتار عجیب بعد از اسکن اشتباه یک بارکد تنظیم.

1. دستگاه را به کامپیوتر وصل و روشن کنید.
2. در دفترچهٔ راهنما بخش Defaults یا Factory Default را پیدا کنید.
3. بارکد ریست را اسکن کنید. در برخی مدل‌ها لازم است قبل از آن بارکد «ورود به حالت برنامه‌ریزی» را بزنید.
4. چند ثانیه صبر کنید تا دستگاه با بوق یا چشمک چراغ تأیید کند.
5. حالا تنظیمات مورد نیازتان (مثل Enter) را دوباره اعمال کنید.

توجه: ریست کارخانه همهٔ تنظیمات قبلی مثل Enter، پیشوند و پسوند و حالت اتصال را پاک می‌کند. اگر تنظیمات خاصی داشته‌اید، قبل از ریست آن‌ها را یادداشت کنید.

مهم‌ترین تنظیمات بارکدخوان و کاربرد هر کدام

بیشتر کاربران فقط به چند تنظیم ثابت نیاز دارند. جدول زیر رایج‌ترین آن‌ها را نشان می‌دهد؛ نام انگلیسی ستون دوم را در فهرست دفترچهٔ دستگاه جستجو کنید.

اضافه کردن Enter بعد از اسکن

این پرکاربردترین تنظیم در فروشگاه‌ها و نرم‌افزارهای حسابداری است. اگر بعد از اسکن، کد در کادر نوشته می‌شود ولی کالا به فاکتور اضافه نمی‌شود، یعنی دستگاه Enter نمی‌زند.

1. در دفترچه، بخش Prefix/Suffix یا Data Editing را باز کنید.
2. بارکد Add CR Suffix یا Suffix: CR/Enter را اسکن کنید (در برخی مدل‌ها ابتدا Enter Programming).
3. در نوت‌پد یک بارکد را تست کنید؛ بعد از هر اسکن مکان‌نما باید به خط بعد برود.

اگر می‌خواهید بعد از اسکن به ستون بعدی اکسل بروید، به‌جای CR، پسوند Tab را انتخاب کنید.

اتوماتیک کردن بارکدخوان (اسکن بدون ماشه)

در صندوق فروشگاه معمولاً بارکدخوان روی پایه است و نباید هر بار ماشه را فشار داد. برای این کار حالت Presentation یا Auto Sense را فعال کنید:

• بیشتر مدل‌های هانیول و دیتالاجیک وقتی روی پایهٔ اصلی خود قرار می‌گیرند، خودکار به حالت اسکن اتوماتیک می‌روند.
• اگر پایه ندارید یا دستگاه این قابلیت را ندارد، بارکد Presentation Mode یا Auto Scan را از دفترچه اسکن کنید.
• برای جلوگیری از ثبت تکراری یک کالا، مقدار Reread Delay را روی حالت متوسط یا طولانی بگذارید.

مدل‌های ثابت و رومیزی مانند Rhino RM4400 و Honeywell Solaris 7980g به‌صورت پیش‌فرض برای اسکن خودکار ساخته شده‌اند.

رفع مشکل تایپ فارسی یا کاراکترهای اشتباه

یکی از رایج‌ترین مشکلات در ایران این است که بارکدخوان به‌جای عدد و حروف انگلیسی، حروف فارسی یا علامت‌های عجیب تایپ می‌کند. علت ساده است: در حالت USB Keyboard، بارکدخوان دقیقاً مثل یک کیبورد عمل می‌کند و اگر زبان ویندوز روی فارسی باشد، کلیدها با چیدمان فارسی تایپ می‌شوند.

1. سریع‌ترین راه‌حل: زبان ویندوز را قبل از اسکن روی انگلیسی (EN) بگذارید.
2. راه‌حل دائمی در ویندوز: زبان پیش‌فرض ورودی را انگلیسی کنید یا در تنظیمات ویندوز گزینهٔ «اجازه بده برای هر برنامه زبان جداگانه داشته باشم» را فعال کنید.
3. راه‌حل از سمت دستگاه: برخی مدل‌ها تنظیمی برای ارسال کاراکتر مستقل از زبان کیبورد دارند (مثل حالت ALT یا Universal Keyboard). در دفترچه بخش Keyboard Country یا Keyboard Style را بررسی کنید.
4. اگر حروف کوچک و بزرگ جابه‌جا تایپ می‌شوند، Caps Lock را خاموش کنید یا در دفترچه تنظیم Caps Lock Override را فعال کنید.

فعال کردن خواندن QR کد و بارکدهای دوبعدی

اگر بارکدخوان دوبعدی دارید ولی QR کد یا کد اصالت کالا را نمی‌خواند، احتمالاً آن نوع بارکد در تنظیمات خاموش است:

• در دفترچه بخش Symbologies را باز کنید و بارکد QR Code – On یا Data Matrix – On را اسکن کنید.
• اگر دستگاه شما یک‌بعدی است، با هیچ تنظیمی QR نمی‌خواند و باید مدل دوبعدی تهیه کنید. تفاوت این دو را در مقالهٔ تفاوت بارکدخوان دوبعدی و یک‌بعدی توضیح داده‌ایم.

تنظیمات بارکد خوان بر اساس برند

تنظیمات بارکد خوان هانیول (Honeywell)

مدل‌های پرفروش هانیول مثل Voyager 1450g، Voyager XP 1470g، Voyager 1452g و Voyager 1400g همگی با بارکدهای دفترچهٔ User’s Guide تنظیم می‌شوند:

• ریست: بارکد Activate Defaults.
• Enter: بارکد Add CR Suffix در بخش Suffix.
• زبان کیبورد: بخش Keyboard Country.
• نرم‌افزار رسمی: EZConfig-Scanning هانیول امکان مشاهده و تغییر تنظیمات از روی کامپیوتر و ساخت بارکد تنظیم اختصاصی را می‌دهد.
• مدل‌های بی‌سیم: برای جفت شدن با پایه، معمولاً کافی است دستگاه را روی پایه بگذارید یا بارکد لینک روی پایه را اسکن کنید.

برای آشنایی بیشتر با مدل‌های این برند، راهنمای بارکدخوان هانیول را ببینید.

تنظیمات بارکد خوان دیتالاجیک (Datalogic)

در بیشتر مدل‌های دیتالاجیک مانند QuickScan Lite QW2100، QD2131 و QM2131، تنظیمات در یک «جلسهٔ برنامه‌ریزی» انجام می‌شود:

1. بارکد Enter/Exit Programming Mode را اسکن کنید.
2. بارکد تنظیم موردنظر (مثلاً Set All Defaults یا Global Suffix) را اسکن کنید.
3. دوباره بارکد Enter/Exit Programming Mode را اسکن کنید تا تنظیم ذخیره شود.

نرم‌افزار رسمی تنظیمات دیتالاجیک Aladdin نام دارد. لیست مدل‌ها و قیمت این برند را در لیست قیمت بارکدخوان دیتالاجیک ببینید.

تنظیمات بارکد خوان راینو (Rhino)

بارکدخوان‌های راینو مانند RM1800، RM1960، RM1802 و RM1962 هم با دفترچهٔ بارکدهای تنظیم کار می‌کنند. تنظیمات پیش‌فرض این مدل‌ها برای بیشتر فروشگاه‌ها آماده است و معمولاً فقط به Enter و در مدل‌های بی‌سیم به جفت کردن با گیرنده نیاز دارید. دفترچهٔ تنظیمات راینو را در صورت نیاز از کارشناسان رای دانا دریافت کنید.

تنظیمات بارکد خوان اکسیوم و اسکار (Axiom / Oscar)

مدل‌هایی مثل Axiom 8223، Axiom 2200W و Oscar Unibar II دفترچهٔ برگه‌ای داخل جعبه دارند که بارکدهای ریست، Enter، حالت اتصال و در مدل‌های بی‌سیم، بارکد جفت‌سازی و حالت حافظه (Inventory Mode) در آن چاپ شده است. این دفترچه را دور نیندازید یا نسخهٔ PDF آن را نگه دارید.

تنظیم بارکد خوان در نرم‌افزار هلو، سپیدار و اکسل

بیشتر نرم‌افزارهای حسابداری و فروشگاهی بارکدخوان را مثل یک کیبورد می‌شناسند و تنظیم خاصی نمی‌خواهند. برای کارکرد درست کافی است:

1. دستگاه روی حالت USB Keyboard (HID) باشد (حالت پیش‌فرض بیشتر مدل‌ها).
2. پسوند Enter فعال باشد تا کالا بعد از اسکن مستقیم ثبت شود.
3. زبان ویندوز هنگام اسکن انگلیسی باشد.
4. مکان‌نما داخل فیلد بارکد یا کد کالا در فرم فروش باشد.
5. کد کالا در نرم‌افزار دقیقاً با عدد بارکد روی کالا یکی باشد.

اگر نرم‌افزار شما ورودی را از پورت سریال (COM) می‌خواند، دستگاه را روی USB Serial / Virtual COM بگذارید و درایور آن را نصب کنید. برای انبارداری حرفه‌ای با بارکد، نرم‌افزار انبارداری فرانماد را ببینید.

جدول عیب‌یابی سریع بارکد خوان

۵ اشتباه رایج در تنظیم بارکد خوان

1. استفاده از دفترچهٔ مدل یا برند دیگر: باعث تنظیمات ناخواسته و رفتار عجیب دستگاه می‌شود.
2. اسکن بارکدهای کناری صفحه: همیشه بقیهٔ بارکدها را بپوشانید.
3. فراموش کردن بارکد خروج از حالت برنامه‌ریزی: در برخی برندها تنظیم ذخیره نمی‌شود.
4. تست نکردن در نوت‌پد: قبل از کار با نرم‌افزار اصلی، خروجی را در نوت‌پد ببینید.
5. ریست نکردن قبل از تنظیم دوباره: تنظیمات قبلی روی هم جمع می‌شوند و مشکل‌ساز می‌شوند.

چک‌لیست تنظیم اولیهٔ بارکد خوان جدید

سوالات متداول درباره تنظیمات بارکد خوان

چگونه بارکد خوان را ریست کنیم؟

بارکد Default یا Factory Default را از دفترچهٔ راهنمای همان مدل اسکن کنید. در برخی برندها مثل دیتالاجیک باید قبل و بعد از آن، بارکد Enter/Exit Programming Mode را هم اسکن کنید. بعد از ریست، همهٔ تنظیمات به حالت کارخانه برمی‌گردد.

چرا بارکد خوان فارسی تایپ می‌کند؟

چون بارکدخوان مثل کیبورد عمل می‌کند و زبان ویندوز روی فارسی است. زبان را قبل از اسکن انگلیسی کنید یا زبان پیش‌فرض ورودی ویندوز را انگلیسی بگذارید.

چگونه بارکد خوان را اتوماتیک کنیم؟

بارکد Presentation Mode یا Auto Scan را از دفترچه اسکن کنید. بسیاری از مدل‌های هانیول و دیتالاجیک وقتی روی پایهٔ اصلی خود قرار می‌گیرند، خودکار به این حالت می‌روند.

چطور بعد از اسکن Enter بزند؟

بارکد Add CR Suffix یا Suffix: Enter را از بخش Prefix/Suffix دفترچه اسکن کنید و نتیجه را در نوت‌پد تست کنید.

دفترچهٔ تنظیمات بارکد خوان را از کجا پیدا کنم؟

نام مدل را از برچسب دستگاه بخوانید و در سایت رسمی سازنده با عبارت «User Guide» یا «Product Reference Guide» جستجو کنید. مشتریان رای دانا می‌توانند دفترچهٔ مدل خود را از پشتیبانی دریافت کنند.

آیا برای تنظیم بارکد خوان به نرم‌افزار نیاز است؟

خیر؛ تنظیمات معمول با اسکن بارکدهای دفترچه انجام می‌شود. نرم‌افزارهایی مثل EZConfig هانیول یا Aladdin دیتالاجیک فقط برای تنظیمات پیشرفته یا تنظیم هم‌زمان تعداد زیادی دستگاه کاربرد دارند.

بارکد خوان بوق می‌زند ولی چیزی تایپ نمی‌کند، چرا؟

یا مکان‌نما داخل فیلد نیست، یا دستگاه روی حالت USB Serial (COM) است. ابتدا در نوت‌پد تست کنید؛ اگر چیزی تایپ نشد، حالت USB Keyboard را از دفترچه فعال کنید یا دستگاه را ریست کنید.

جمع‌بندی

با چند بارکد تنظیم می‌توانید بیشتر مشکلات بارکدخوان را خودتان حل کنید: ابتدا ریست کارخانه، سپس تنظیم حالت اتصال، Enter، اسکن خودکار و فعال‌کردن نوع بارکد. همیشه از دفترچهٔ همان مدل استفاده کنید و نتیجه را در نوت‌پد تست کنید. اگر مشکل سخت‌افزاری است یا دستگاه با هیچ تنظیمی درست نشد، از کارشناسان رای دانا کمک بگیرید یا برای انتخاب دستگاه جدید، راهنمای خرید بارکدخوان و صفحهٔ خرید بارکدخوان را ببینید.